به گزارش دیار آفتاب به نقل از  ندای تفرش ،تعزیه، در لغت به معنى سوگوارى و  در اصطلاح، به گونه‏ اى از نمایش مذهبى منظوم گفته مى ‏شود که در آن عده ‏اى اهل ذوق و کار آشنا در مناسبتهاى مذهبى و به صورت غالب، در جریان سوگواریهاى ماه محرم براى باشکوه‏تر نشان دادن آن مراسم  با رعایت آداب و رسوم و تمهیدات خاص و نیز بهره‏ گیرى از ابزارها و نواها و گاه نقوش زنده برخى از موضوعات مذهبى و تاریخى مربوط به اهل بیت به ویژه واقعه کربلا را پیش چشم بینندگان بازآفرینی می کنند .

اجرای تعزیه تنها به یک شهر خاص محدود نشده و در شهرهای متعددی برای علاقه مندان برگزار می شود . در تفرش نیز این آیین از دیر باز به خصوص در ایام محرم و صفر رواج داشته و افراد زیادی در این عرصه وارد شده و خوش درخشیده اند . یکی از این افراد تفرشی  " رضا حیدری " است.

وی متولد 1318 در تفرش  که از کودگی در کنار پدر و مادر و پدربزرگش صرف و نحو عربی و شبیه خوانی را تمرین می کند .

" حیدری " از 6سالگی به تهران می رود و در محضر اساتید بزرگ تعزیه ، این آیین سنتی را به صورت حرفه ای دنبال و به گفته خودش 67سال است که در تعزیه نقش های متعدد و در بسیاری از مناطق داخل و خارج از کشور  این آیین سنتی رابرگزار کرده است.

وی  محقق و نسخه نويس، هنرمندي زبردست در اجراي تعزيه و از جمله معدود شبيه خوان هايي است كه مطالعات تحقيقاتي در زمينه تعزيه و تاريخ اسلام داشته و در راه اصلاح تحريفات موجود در تعزيه نامه ها و ساخت تعزیه های جدید  تلاش هاي فراواني كرده است .

"رضا حیدری " با اشاره به تعداد تعزیه ها گفت : بیش از 1200تعزیه وجود دارد که بسیاری از آنها را تصحیح نسخ نمودم و چندین مورد هم خودم تعزیه ساختم مانند : تعزیه کشف حجاب در زمان رضا خان ، مدرسه فیضیه ، مجلس اُورزینب همسر عبدالله که تعزیه زیبایی می باشد ، توابین کوفه ، تعزیه سلیمان ابن صُرد خزایی که خود چند سریال می شود ، تعزیه اربعین ، ..... 

وی با اشاره به اینکه تعزیه خوانی باید از کودکی آغاز شود ، بیان داشت : تعزیه خوانی مشکل است باید از دوران کودکی تعزیه را یاد گرفت و اجرا کرد تا ملکه ذهن شود .من همانطور که خودم از بچگی با این امر آشنا شدم فرزندانم را با این آیین از همان خردسالی آشنا کردم و الان 4پسرم در این عرصه فعالیت دارند .

این استاد تعزیه در تفرش افزود : یک تعزیه خوان باید با دستگاهها و گوشه های تعزیه آشنایی کامل داشته باشد . تعزیه 7دستگاه موسیقی یعنی سه گاه ، ماهور ، شور ، ابوعطا،اصفهان ، بیات ترک ، چهار گاه  و هر دستگاه دهها گوشه دارد . 

" حیدری " در رابطه با اجرای تعزیه در اماکن مختلف ،  ادامه داد : در داخل کشور ،من پس از پدرم تعزیه را در تهران ادامه دادم و در بیشتر شهرها در تفرش ،مشهد ، اصفهان ، اراک ، بروجرد ، اهواز ، رشت ، و درخارج کشور در فرانسه و ایتالیا اجرا کردم.

وی با مقایسه زمان گذشته و زمان حال در اجرای تعزیه ، اظهار داشت : عشق به ائمه معصومین (ع) به خصوص امام حسین (ع) با خون مردم آمیخته شده  است .در زمان گذشته به خصوص زمان شاه این کار ممنوع بود. یادم می آید در آن زمان در حسینیه میانده در حال تعزیه خوانی بودیم، ناگهان چند مامور به سر سکو آمدند ، تعزیه را تعطیل و مردم را متفرق کردند . در زمان کنونی ، سوادها بیشتر شده و بیشتر به دنبال معنا ومفهوم می باشند پس باید تعزیه را بازسازی و مستند تر کنیم تا مردم لذت بیشتری ببرند .

این استاد تعزیه در تفرش با اشاره به ورود تحریفات به تعزیه ، تصریح کرد : متاسفانه الان یک سری افراد که از بچگی با تعزیه مانوس نبوده و  فقط از سر علاقه و بدون دانستن جزییات کار و در بزرگسالی وارد این آیین سنتی شده اند وصد البته تاسف که برخی از ابیات معنا دار را حذف و با ابیات ترانه ها جایگزین می کنند . مثلاً در تعزیه حضرت عباس (ع) : آن هنگام که دست آن حضرت قطع می شود آن حضرت(ع)  می گوید :

« یک دم ای قوم جفا جو ، دهید مهلت                     دست از جنگ بردارید شما یک ساعت 
دست من قطع شده پای مرا قطع کنید                       می کشم منت اگر تیر به چشمم بزنید

ولی این دوبیت را حذف و با این بیت را با ترانه یکی از خوانندگان زن در کشورهای دیگر جایگزین کرده اند : « من مست جانانم کی ترسم از جان » . اخیراً در تعزیه ها دیده می شود که آهنگ های مبتذل وارد شده است .تعزیه باید سبک سنتی و مذهبی خود را ادامه دهد و اگر به سمت ترانه ها برود از بین خواهد رفت .

" حیدری" با اشاره به ورود سایر انحرافات در تعزیه  ،اذعان داشت : در برخی از نسخ دروغ هایی وجود دارد که بسیاری از آنها اصلاح شده ولی هنوز تمام نشده است باید دست اندرکاران از تعزیه حمایت کنند و نگذارند انحرافات بیشتری به این آیین سنتی و مذهبی وارد شود . هر شاعری نمی تواند شعر تعزیه بگوید . تعزیه خوان زیاد  ولی تعزیه دان کم است .

وی ادامه داد : در لابلای تعزیه ها مطالب مستند و تاریخی وجود دارد ولی بسیاری از آنها برای گریه و بکا است . مثلاً در تعزیه حضرت علی اکبر (ع) نسبت های به دور از شانی به همسر امام حسین (ع) داده می شود و لذا جای دارد که تعزیه بازسازی شود تا همه افراد از مجتهد تا یک فرد عامه از آن لذت ببرند .

این پیشکسوت و استاد تعزیه در تفرش در خصوص نقش های اجرایی اش ، گفت : من همیشه موافق خوان بودم ، در بچگی نقش بچه های حضرت مسلم (ع) ، سپس نقش حضرت قاسم (ع) ، بعدها علی اکبر خوان ، در زمان جوانی ام کمک شهادت خوان وسپس شهادت خوان و الان هم نقش امام را در تعزیه ها ایفا می کنم .

" حیدری " در رابطه با پیشینه تعزیه تفرش ، اظهار داشت :در گذشته در حسینیه ها و در میادین شبیه خوانی که بعدها به تکیه تبدیل شد ، تعزیه می خواندیم. تفرش در 50سال گذشته از نظر شبیه خوانها دارای اعضای زیادی بود و الان هم  تعزیه های تفرش جایگاه خوبی دارد .

وی افزود:اگر بخواهم به پیشکسوتان تعزیه در تفرش که مرحوم شده اند ولی نامشان ماندگار است،  اشاره کنم : مرحوم ملا ابراهیم سلیمی ، مصیب سلیمی ، سلیمان سلیمی ، آقا سید ضیا ، حسن گنجعلی ، محمد تقی حیدری ، سید رضا میر جعفری ، حاج احمد حیدری ، حاج رجبعلی که به همراه حاج محمود در تکیه دولت تهران تعزیه می خواندند ، حاج محمد غفاری ، ملا ابراهیم طادی ، اسدا... طادی و ....از پیشکسوتان تفرشی هستند .


" حیدری" با اشاره به اجرای تعزیه در سایر کشورها  ،گفت : تعزیه در همه جای دنیا خریدار دارد در یکی از کشورها تعزیه ی امام حسین (ع) را اجرا کردیم و آن زمان که تیر به گلوی حضرت علی اصغر (ع) خورد ، برخی از مدعوین اگرچه مذهبی نبودند ولی در این هنگام صدای گریه های بلند به گوش می رسید .

وی با اشاره به درخواستهایش از مسئولین گفت : من از مسئولین خاضعانه می خواهم که تعزیه را حمایت کنند مردم به امام حسین (ع) علاقه خاصی دارند در حسینیه ها هنگامی که یک تعزیه برگزار می شود حداقل 2هزار نفر جمعیت می آید پس چرا نباید مسئولین از آن حمایت و در تلویزیون پخش شود .

این استاد تعزیه در تفرش در پایان بازهم تاکید کرد : نگذارید افراد تازه کار که فقط به صورت سطحی با تعزیه آشنا هستند و ریشه ای و عمقی کار نکرده اند ، تعزیه را از آن حالت سنتی و مذهبی خارج کنند وشعرهای بی محتوا ، اداهای زشت و ترانه ها را به آن وارد کنند .

برگرفته از سایت: